آب و اقتصاد؛ارزش اقتصادی آب، بهره‌وری و کارآمدی

درک ارزش اقتصادی آب پیش‌شرطی برای مدیریت درست، تصمیم‌گیری‌های کلان و سیاست‌گذاری‌های کارآمد در بخش‌های مختلف کشاورزی، صنعت و خدمات است، وقتی آب را یک کالای اقتصادی بدانیم صرفه‌جویی و بهره‌وری دیگر صرفاً توصیه‌ای اخلاقی نیست بلکه یک ضرورت اقتصادی و راهبردی خواهد بود.
آب، منبعی محدود با مصارفی گسترده
هر لیتر آب مصرف‌شده دارای هزینه‌های پنهانی است، از برداشت، انتقال، تصفیه، نگهداری زیرساخت‌ها تا تأثیرات زیست‌محیطی و هزینه‌های اجتماعی.
در بسیاری از مناطق کشور تأمین آب مستلزم هزینه‌های سنگین پمپاژ، شیرین‌سازی یا انتقال بین‌حوضه‌ای است، با این حال در نظام اقتصادی فعلی اغلب این هزینه‌ها در قیمت‌گذاری آب لحاظ نمی‌شود و همین باعث شکل‌گیری مصرف شده است.
وقتی منابع آبی محدود و پرهزینه باشند عقلانیت اقتصادی حکم می‌کند که به‌جای افزایش مصرف بر افزایش بهره‌وری و بهینه‌سازی مصرف تمرکز شود.
بهره‌وری آب، بیشترین محصول با کمترین مصرف
بهره‌وری آب یعنی تولید بیشتر با مصرف کمتر. در کشاورزی این به معنای تولید کیلوگرم بیشتر محصول به ازای هر متر مکعب آب است. در صنعت به معنای تولید بیشتر کالا با استفاده کمتر از آب خام و بازچرخانی حداکثری آب در چرخه تولید.
بهبود بهره‌وری آبی نیازمند نوسازی زیرساخت‌ها، فناوری‌های نوین، آموزش کاربران و استفاده از داده‌ها و مدیریت هوشمند منابع است، کشورهایی که توانسته‌اند با منابع محدود آبی رشد اقتصادی پایداری داشته باشند تمرکز خود را بر کارآمدی و ارزش‌آفرینی از هر قطره آب گذاشته‌اند.
ارزش‌گذاری واقعی آب، گامی به سوی عدالت و پایداری
نمی‌توان درباره بهره‌وری و کارآمدی صحبت کرد بدون آن‌که قیمت واقعی آب و هزینه‌های مرتبط با آن در سیاست‌گذاری‌ها دیده شود، البته ارزش اقتصادی آب به معنای تجاری‌سازی مطلق آن نیست بلکه به معنای شناخت جایگاه واقعی آن در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی، کشاورزی و شهری است.
وقتی قیمت‌گذاری، یارانه‌دهی، سرمایه‌گذاری و تخصیص آب بر اساس شاخص‌های بهره‌وری و اولویت‌های منطقه‌ای انجام شود نه‌تنها منابع بهتر حفظ می‌شوند بلکه عدالت در توزیع هم بیشتر برقرار خواهد شد.
کارآمدی در مدیریت آب، از سیاست تا مصرف
کارآمدی فقط در مزرعه یا کارخانه معنا ندارد بلکه باید در تمام زنجیره مدیریت آب دیده شود از برنامه‌ریزی کلان و تخصیص منابع، تا طراحی سامانه‌های توزیع، مصرف نهایی و حتی بازچرخانی. تصمیم‌های غیرکارآمد، سرمایه‌گذاری‌های ناپایدار، و مصرف بدون حساب و کتاب، به بحران‌های بعدی منتهی می‌شوند.
کشوری که ارزش اقتصادی آب را درک کند سرمایه‌های خود را در مسیر مدیریت پایدار هدایت می‌کند نه در پروژه‌هایی که ممکن است فقط در ظاهر به افزایش عرضه آب منجر شوند اما در بلندمدت فشار بیشتری بر محیط‌زیست و منابع زیرزمینی وارد کنند.

روابط عمومی شرکت آب و فاضلاب مازندران