آب، رسانه و فرهنگسازی عمومی برای حفاظت از آب
در دهههای اخیر، بحران آب از یک چالش محلی به یک مسئله جهانی تبدیل شده است، کشور ما نیز با اقلیم خشک و نیمهخشک، رشد جمعیت، تغییرات اقلیمی و الگوهای نادرست مصرف به شدت با کمبود منابع آبی روبروست، در چنین شرایطی فرهنگسازی عمومی برای حفاظت از آب نه یک گزینه بلکه ضرورتی انکارناپذیر است، رسانهها به عنوان بازوی اصلی آگاهیبخشی و تغییر رفتار عمومی نقش تعیینکنندهای در این مسیر دارند.
ﺳﻪشنبه، 27 خرداد 1404 |
امروزه رسانهها فراتر از ابزارهای سنتی به مجموعهای پیچیده و تأثیرگذار از کانالهای ارتباطی تبدیل شدهاند که در زندگی روزمره مردم حضور فعال دارند، تلویزیون، رادیو، شبکههای اجتماعی، رسانههای محلی، پادکستها و حتی پیامرسانها، بستری را فراهم کردهاند که میتوان در آن گفتوگویی مستمر با مخاطبان درباره مصرف آب برقرار کرد، این گفتوگو باید صادقانه، قابل فهم، جذاب و تکرارپذیر باشد تا در طول زمان بتواند منجر به تغییر نگرش و رفتار شود.
مردم زمانی به اهمیت یک مسئله باور پیدا میکنند که آن را لمس کنند، اگر بحران آب تنها در قالب آمار و هشدارهای فنی ارائه شود ممکن است برای بسیاری انتزاعی و دور از ذهن باشد اما زمانی که رسانهها بتوانند با روایتهای مردمی، مستندهای کوتاه، گزارشهای میدانی، عکسها و فیلمهایی از تأثیرات واقعی کمآبی در یک روستا یا رنج خانوادهای از بیآبی، این موضوع را به سطح زندگی روزمره بکشانند آنگاه پیام به قلب و ذهن مخاطب نفوذ میکند.
فرهنگسازی نیازمند استمرار است، پویشهای کوتاهمدت و تبلیغات موسمی هرچند مفید اما به تنهایی کافی نیستند، رسانهها باید موضوع آب را در قالبهای مختلف در طول سال و برای گروههای سنی و اجتماعی گوناگون مطرح کنند، آموزش اصول صرفهجویی آب در قالب انیمیشن برای کودکان گفتوگوهای تخصصی برای نوجوانان و دانشآموزان، برنامههای رادیویی برای روستاییان و کشاورزان و محتوای دیجیتال برای کاربران فضای مجازی همه بخشی از این چرخه مداوم آموزش و ترویجاند.
در این میان استفاده از چهرههای هنری، ورزشی و فرهنگی نیز میتواند پیامها را اثرگذارتر کند، وقتی یک چهره محبوب از ضرورت صرفهجویی در مصرف آب سخن میگوید یا در یک پویش مردمی شرکت میکند مخاطبان بیشتری با موضوع درگیر میشوند، این تأثیر اجتماعی مکمل فعالیتهای آموزشی و اجرایی در زمینه مدیریت منابع آب خواهد بود.
رسانه، تنها ابزار انتقال پیام نیست بلکه بستری است برای مشارکت، مطالبهگری و بازتاب صدای مردم.
وقتی مردم احساس کنند که صدایشان شنیده میشود و رسانهها تنها در نقش سخنگوی دولت نیستند بلکه همراه و بازتابدهنده دغدغههای آنان هستند اعتماد و همکاری عمومی نیز تقویت میشود، این اعتماد مهمترین سرمایه در مسیر حفاظت از منابع آبی است.
فرهنگ مصرف درست آب نیازمند زبان مشترک میان سیاستگذاران، متخصصان و مردم است، رسانهها این زبان مشترک را میسازند، نه با شعار بلکه با گفتوگویی مستمر، واقعی، شفاف و مسئولانه.
27 خرداد با عنوان آب، رسانه و فرهنگسازی عمومی برای حفاظت از آب نامگذاری شده و
که اهمیت رسانه در مدیریت مصرف آب فرهنگسازی را می رساند لذا رسانه میتواند آب را از یک منبع طبیعی به یک ارزش اجتماعی تبدیل کند و وقتی جامعه به چیزی به عنوان یک ارزش بنگرد در حفظ آن خواهد کوشید.
روابط عمومی شرکت آب و فاضلاب مازندران