خانه تکانی روی خط قرمز آب

خانه تکانی در واپسین روزهای فصل زمستان ، در آستانه دگرگونی طبیعت ، آغاز سال نو (نوروز) و استقبال از بهار به سراغ خانواده های ایرانی رفته و با نظافت و پاکیزگی محل سکونت و کار ، نوید نو شدن را می دهد، با این حال در این ایام که 44 شهر و 903 روستای خراسان رضوی با تنش کمی و کیفی مواجه اند و غالب آن ها بر روی خط قرمزآب قرار دارند مصرف آب بین دو تا سه برابر افزایش می یابد.
تقارن ماه مبارک رمضان با سال نو نیز نوید بخش دو بهار برای تحولی ماندگار است ، یکی برای تزکیه نفس و دیگری شروع دوباره در پی یک سال کار وتلاش .
در این میان آب که عامل طهارت و پاکیزگی روزه داران و حیات بخش طبیعت است بیش از هر زمان نیازبه توجه و حراست دارد تابتواند همچنان پایدار و ماندگار بماند.
بنا برفرهنگ دیرینه ایرانیان "آب"در خانه تکانی نقش اساسی ایفا می کند و با بهره گیری از آن زندگی دچار تحول و پاکیزگی شده و شرایط برای ادامه حیات مهیا می شود .در این میان عده ای ناخواسته و ندانسته "آب" با ارزش و تجدید ناپذیر را با مصرف بی رویه و نادرست به هدر داده ومشکلات فراوانی را برای دیگر شهروندان مسئولیت پذیر و متولیان تامین و توزیع آب فراهم می آورند .
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان رضوی می گوید : آبفای استان با توجه به استمرار پدیده خشکسالی ناشی از کاهش بارش ها که تاثیر منفی بر سفره های زیر زمینی به عنوان منابع تامین آب شهرها و ورستاهای گذاشته است هر ساله تمام امکانات فنی و مهندسی و نیروی انسانی خود را برای تامین آب پایدار مشترکان بکار می گیرد تا روند توزیع آب مشترکان دچار مشکل نشود ، با این حال مدیریت مصرف و رعایت صرفه جویی در طول سال به ویژه پیک مصرف و از جمله خانه تکانی ضرورتی اجتناب ناپذیر است.
"حسین امامی" با اشاره به افت شدید آبدهی 34 دشت از 37 دشت موجود استان ، یکی از راه های مقابله با این چالش را توجه دادن شهروندان به مشکل بحران آب با مشارکت دستگاه های فرهنگی مانند صدا و سیما ، آموزش و پرورش و همچنین رسانه های نوشتاری و خبرگزاری ها برای تبیین شرایط سخت تامین آب شرب شهرها می داند و خاطر نشان می کند: آموزش در مبحث "آب" بایستی از سنین پایه و از مدارس ابتدایی شروع و تا مقاطع بالاتر ادامه یابد و به کل جامعه تسری داده شود در غیر این صورت اثرگذاری لازم را نخواهد داشت.
وی بارش های سال آبی جاری را در مقایسه با سال قبل کاهشی می داند و می افزاید: متاسفانه 97درصد قلمرو خراسان رضوی همچنان در شرایط دشوار خشکسالی قرا ر دارد و روند تامین آب شرب را با چالش های بسیار مواجه کرده و همین پدیده باعث تغییر کیفیت در کنار کمیت آب سفره های زیر زمینی شده است. وی مصرف درست را موثر و مهم می داند و ضمن هشدارنسبت به آینده آبی استان خطاب به مشترکان متذکر می شود: طی سال گذشته به دلیل کاهش ذخایر آبی، این دغدغه وجود دارد که در آینده برخی پارامترهای کیفی آب به سقف استاندارد برسد. "امامی" سپس سنت خانه تکانی ایرانیان را یادآور می شود و با اشاره به نزدیک شدن به روزهای پایان سال 1403 می گوید: ایرانیان از دیر باز این سنت زیبا را به پا می دارند و بر این باورند که با دور ریختن وسایل قدیمی کهنه و جایگزین کردن وسایل نو ، به زندگی طراوت و شادابی خاصی می دهند و خود را برای نو شدن سال و آمدن فصل زیبا و با طراوت بهار مهیا می کنند ، البته نفس نظافت و توجه به پاکیزگی از دستورات اولیه اسلام است ولی خانواده ها حتما در حین خانه تکانی ، حساسیت لازم در قبال "آب" را ازدست ندهند و با خوب و بهینه مصرف کردن ، شرایط برخورداری همگان را از این مایه حیات فراهم سازند. وی از تولید میانگین آب شهری و روستایی به ازاء هر نفر 274 لیتر در شبانه روز در استان خراسان رضوی خبر می دهد و می گوید: این رقم با توجه به وضعیت سفره های زیر زمینی و کاهش بارندگی قابل قبول نیست و ضرورت رعایت الگوی مصرف و مدیریت بهینه سازی روش های صحیح مصرف آب و استفاده از وسایل کاهنده مصرف و جداسازی آب شرب از فضای سبز را دو چندان کرده است.وی همچنین ادامه می دهد: در کشور ایران سهم مصرف آب در بخش کشاورزی حدود ۹۰ درصد، شرب ۸ درصد و صنعت و معدن ۲ درصد است، در صورتی‌که در کشورهای توسعه یافته سهم بخش کشاورزی ۳۰ درصد، شرب و بهداشت ۱۱ درصد و سهم بخش صنعت و معدن ۵۹ درصد است .90درصد منابع آب زیرزمینی در حالی توسط بخش کشاورزی برداشت می شود که از راندمان پایین تولید برخوردار است و می توان گفت بکارگیری روش های نوین آبیاری در این بخش از سوی متولیان و تولیدکنندگان کمتر مورد توجه قرار گرفته است.وی به مقایسه مصرف آب در برخی کشورها با ایران می پردازد و می افزاید: سرانه مصرف آب به عوامل متعددی از جمله شرایط اقلیمی و وضعیت آب و هوایی، نوع فرهنگ هر منطقه، تعرفه و قوانین بازدارنده، تجهیزات کاهنده مصرف، وضعیت بهداشتی و غیره بستگی دارد .به طور کلی در اکثر کشورهای توسعه یافته به دلیل وجود زیرساخت‌های مناسب و قوانین بازدارنده و تعرفه‌های بالای ، سرانه مصرف آب از ایران کمتر است. به گفته وی هر چند بسیاری از هم استانی ها، با درک وضعیت موجود همکاری خوبی با این شرکت داشته و دارند و حتی به عنوان حامیان آب وارد میدان شده اند و به امر اطلاع رسانی و ارشاد دیگران می پردازند ولی باید توجه داشت برخورداری از آب سالم و پایداربه مشارکت گسترده و همگانی و توجه به اصل مهم مدیریت مصرف و عزم ملی ونگاه به آینده واستفاده از تجارب ارزنده پیشینیان درحفظ آب و اصلاح روش های مصرف نیازدارد.
"امامی" تاکید می کند: وقتی کشت دو محصول کشاورزی مانند خربزه و هندوانه در شهرستان های تربت جام و تایباد به اندازه مصرف دو ماه مشترکان استان منابع آبی رامصرف می کند باید در استفاده از آب های زیرزمینی حساس تر باشیم و باور کنیم برای تغییر خیلی دیر تصمیم گرفته ایم و امروز اگر هر دستگاه و هر مسئول و هر فردی از خودش شروع کند شاهد تحول خوب در راستای حفظ آب ، این نعمت بزرگ خدادادی خواهیم بود و خواهیم توانست در نگه داشت سهم آیندگان قدمی ارزشمند برداریم در غیر این صورت هیچ پاسخی برای نسل آینده نخواهیم داشت.