مدیریت منابع آبی نیازمند مشارکت همگانی است

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان مرکزی گفت: متأسفانه ۵.۷ میلیارد متر مکعب و معادل ۵۷ برابر سد کمال صالح از ذخایر استان و منابع زیرزمینی استفاده شده است و عملا منابع آ‌ب‌های زیرزمینی در معرض خطر قرار دارد ومدیریت منابع آبی نیازمند مشارکت همگانی و آموزش به نسل آتی جامعه است.

حشمت‌اله عباسی ظهر دیروز در نشست خبری با موضوع تنش آبی شهرستان اراک و اقدامات صورت گرفته اظهار کرد: شهرستان اراک امسال در پنجمین سال خشکسالی قرار گرفت و طی پنج سال میزان بارندگی‌ها سال به سال کاهش پیدا کرد، به طوری که بعد از سال 98 که سال پر آبی داشتیم و‌سدها پر شدند و‌سرریز کردند؛ تمام ذخایر و منابع آبی را از دست داده‌ایم.

وی افزود: در شرایط کنونی با وجود اینکه با مشکلاتی دست و پنجه نرم می‌کنیم اما اجازه نداده‌ایم شهروندان حتی یک لحظه با قطعی آب مواجه باشند و تمام تلاش خود را به کار گرفتیم که آب را به عنوان مایع حیات برای مردم به ارمغان بیاوریم. اکنون برای تداوم خدمات باید برنامه ریزی داشته باشیم و برنامه‌ها به‌گونه‌ای تدوین شوند که تاب‌آوری را در شرایط بحرانی بالا ببریم.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان مرکزی با اشاره به وضعیت دو سد بزرگ استان گفت: سد کمال صالح شازند و سد الغدیر ساوه به عنوان دو سطح بزرگ استان با بدترین شرایط آبی در چندین سال اخیر مواجه شدند، سد الغدیر ساوه با ظرفیت 277 میلیون متر مکعب تنها سه میلیون آب قابل استحصال دارد که کمتر از یک درصد است، و سد کمال صالح شازند با ظرفیت 95 میلیون متر مکعب کمتر از 5 میلیون متر مکعب آب قابل استحصال دارد، این در حالی است که اگر مدیریت مصرف وجود نداشت، به طور حتم با قطعی آب مواجه می‌شدیم‌.

عباسی بیان کرد: حفر 30 حلقه چاه در محدوده شهر اراک در راستای مدیریت مصرف آب و شرایط بحرانی پیش بینی شده است تا میزان آبی که از دست می‌رود بتوان جایگزین کنیم، که تاکنون 8 حلقه چاه حفر شده و حفر شش حلقه چاه در مرحله انعقاد قرارداد و مابقی در حال جانمایی است.

وی تصریح کرد: حدود 52 درصد نیاز آبی شهرستان اراک از سد کمال صالح شازند و 48 درصد از منابع زمینی تامین می‌شود، سال گذشته در چنین زمانی از سد کمال صالح یک‌هزار و 50 لیتر بر ثانیه آب دریافت می‌کردیم اما امروز برای تامین نیاز آبی شهرستان اراک تنها 650 لیتر بر ثانیه از سد کمال صالح و مابقی از منابع زیرزمینی تامین می‌شود.

عباسی بیان کرد: در حال حاضر 400 لیتر بر ثانیه کسری استفاده از آب سد را داریم که با اقدامات انجام شده و استفاده از منابع زیرزمینی و چاه‌ها توانسته‌ایم این کسری را جبران کنیم. آبفا چهار اولویت برای گذر از شرایط بحرانی تا 30 خرداد 1404 تعریف کرده است. مجموعاً باید 750 لیتر بر ثانیه به ظرفیت آب شهرستان اراک با استفاده از منابع زیرزمینی اضافه و وابستگی به سد کم شود.

وی اضافه کرد: ماهیت آب سد و‌ آب چاه متفاوت است اما از نظر بهداشتی جای هیچ‌ نگرانی وجود ندارد و تمام توان خود را به کار گرفته‌ایم و خط قرمز آبفای استان این است که آب بهداشتی و سالم را به مردم ارائه دهیم، تنها ممکن است سختی آب وجود داشته باشد، اما سلامت آب کاهش پیدا نمی‌کند.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان مرکزی بیان کرد: بارندگی‌های هفته‌های اخیر در شهرستان اراک خوب بود اما کافی نیست، متأسفانه 5.7 میلیارد متر مکعب و معادل 57 برابر سد کمال صالح از ذخایر استان و منابع زیرزمینی استفاده شده است و عملا منابع آبی زیرزمینی در معرض خطر قرار دارند و موضوعی که ما را تهدید می‌کند بحث فرونشست است و چالشی که امروز استان با آن مواجه است برداشت بی رویه از منابع آب زیرزمینی و فرونشست است که این خطر باید لحظه به لحظه رصد شود.

14 تا 15 درصد هدر رفت آب

عباسی تصریح کرد: متوسط بارندگی دنیا 750 تا 800 میلی متر است، درحالی متوسط بارندگی در کشور ایران 250 تا 260 میلی متر است، میزان بارندگی‌های اخیر در شهرستان اراک 95.3 میلی متر بوده است، 91 درصد آب در بخش کشاورزی و تنها 9 درصد در شرب استفاده می‌شود. بنابراین عمده هدررفت آب در بخش کشاورزی است که به آن توجه نمی‌شود.

وی ادامه داد: سال 1402 در نشست خبری با رسانه‌ها اعلام کردیم که وضعیت آب استان مناسب نیست که مورد اعتراض قرار گرفت، اما اگر از همان زمان تدابیری برای آن اندیشیده شده بود الان در شرایط بحرانی قرار نمی‌گرفتیم، آب و فاضلاب متولی توزیع آب شرب بهداشتی به شهر و روستا است اما هیچ‌ وظیفه‌ای برای تامین آب ویلاها و باغ ویلاها ندارد، در این زمینه دستگاه‌های زیادی نقش دارند. بخش کشاورزی آب منطقه‌ای و متولیان امر ورود پیدا کنند و از خرد شدن اراضی جلوگیری کنند.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان مرکزی خاطرنشان کرد: 14 تا 15 درصد هدر رفت آب واقعی است و حدود 10 درصد هدر رفت ظاهری است که شامل انشعاب غیر مجاز، کنتورهای فرسوده و کنتورهای خراب است.