حمیدرضا جانباز در نشست وزیر نیرو با مدیران آب و آبفا گفت: برنامههای بسیاری برای مدیریت تنش آبی در این دوره در نظر گرفته شده است که در بخش راهکارها و روشهای تامین مالی باید گفت که متاسفانه توفیق چندانی دراین زمینه نداشتیم و مقایسه سهم هزینه آب و فاضلاب در سبد خدمات نشان میدهد که ما در بدترین شرایط هستیم. فقط 0.6 درصد سهم هزینه خانوار مربوط به خدمات آب و فاضلاب بوده و در سالهای گذشته شکاف قیمتی بین قیمت فروش و قیمت تمامشده رو به افزایش بوده است.
او با اشاره به موضوع هزینههای آب در بخش شهری و روستایی بیان کرد: نسبت پوشش هزینههای آب در بخش شهری به کمترین در سالهای اخیر رسیده است که باعث میشود به حوزه تامین، نگهداری و استهلاک پرداخته نشود. صنعت آب و فاضلاب در بخش آب شهری حدود سه هزار و 200 میلیارد تومان یارانه پنهان توزیع کرده که این رقم در بخش روستایی معادل 800 میلیارد تومان است، به عبارت دیگر صنعت آب و فاضلاب رقمی بالغ بر 4هزار میلیارد تومان از پول خود را دریافت نکرده یا به عبارتی یارانه داده است که این رویه باید تغییر کند که در بودجه سال 1401 توجه خوبی به این موضوع شده است. ایران کشور کمآبی است که بخش زیادی از مرکز فلات ایران از نظر اقلیمی آب ندارد و اینکه در این کشور سرانه مصرف با کشورهای پرآب مقایسه شود اتفاق خوبی نیست.
جانباز گفت: در مقایسه تعداد مشترکین به تفکیک مناطق شهری و روستایی باید گفت، در بخش شهری 58 درصد مشترکین الگوی مصرف را رعایت میکنند که در مشترکین روستایی این عدد 55 درصد است. در بخش شهری 37 درصد مشترکین مصرفی تا دو برابر الگو دارند که این رقم در میان مشترکین روستایی، 33 درصد است اما متاسفانه با وجود تمام مشکلات تامین آب در روستاها، 12 درصد مشترکین روستایی بیش از دو برابر الگوی مصرف، آب مصرف میکنند که این رقم در شهرها 5 درصد است این رقم نشان میدهد که مصارف دیگری مانند شرب دام و کشاورزی هم از این محل انجام میشود. در مقایسه حجم آب مصرفی هم مشاهده میکنیم که تنها 12 درصد مشترکین در بخش شهری از نظر حجمی مصرف بیش از الگو دارند که این رقم در بخش روستایی 31 درصد است که باید شاهد تغییر و کاهش این عدد باشیم.
او ادامه داد: برنامههای ویژه صنعت آب و فاضلاب در دولت سیزدهم به صورت کلی در چند بخش از جمله توجه به طرحهای ویژه و اولویتدار، مدیریت تنش آبی در روستاها، بازچرخانی طرح های فاضلاب از برنامههای وزیر نیرو است و موضوع مهم دیگر هم آبرسانی به 10 هزار روستا در قالب جهاد آبرسانی مورد توجه است.
جانباز بیان کرد: در مدیریت تنش آبی یکهزار و 984 پروژه داریم که اغلب در حوزه بازسازی و ارتقای تاسیسات آب و کاهش هدررفت دیده شده که بر اساس آن تا پایان سال 1403 به طور میانگین 5 درصد میزان هدررفت آب شهری کاهش پیدا میکند. افزایش ذخیره سازی مخازن آب در شهرها و همچنین پروژههای اضطراری هم از دیگر برنامهها در بحث مدیریت تنش آبی است. در خصوص طرحهای آبرسانی هم 87 طرح آبرسانی در 21 استان کشور اجرا خواهد شد که بیش از دو میلیون و 600 هزار مترمکعب در ثانیه به ظرفیت تاکین آب در شهرها اضافه خواهد شد. از سوی دیگر 101 طرح فاضلاب در 25 استان اجرا میشودکه بیش از 1.7 میلیون مترمکعب تصفیهخانه جدید راهاندازی میشود که به موجب آن سطح بهرهمندی از 52 درصد به بالای 56 ارتقا پیدا میکند.
او افزود: در زمینه آبرسانی روستایی هم براساس تفاهمنامهای که با قرارگاه امام حسن مجتبی(ع) تنظیم شد، 10 هزار روستا با بیش از 30 هزار میلیارد تومان طی 15 ماه آبرسانی شوند که جمعیتی معادل 4.750.000 نفر تحت پوشش شبکه آبرسانی قرار میگیرند و با توجه به ظرفیت تامین بودجه سال 1400، بیش از هفت هزار روستا هدفگذاری شده است که از هفته آینده اجرای طرح در بیش از هزار روستا شروع میشود و به موجب آن شاخص تحت پوشش از 82 درصد به 90 درصد ارتقا پیدا میکند.
مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور درباره تامین منابع مالی بیان کرد: در این زمینه موضوع استفاده از آبهای نامتعارف در دستور کار است که از تاکیدات وزیرنیرو است. براساس آن حجم آب استحصال شده از آبهای نامتعارف افزایش پیدا میکند و در برنامهای که به مجلس ارائه شد، حدود یک میلیون مترمکعب در شبانه روز نمکزدایی و انتقال آب هدفگذاری شده که از این میان 600 هزار مترمکعب از بخش صنعت است که اقدامات خوبی در حال تمهید است. در بازتخصیص طرحهای فاضلاب و استفاده صنعت از این آب به جای آب شرب کارهایی را داریم که بر اساس آن 150 هزار مترمکعب از این نمکزدایی را در نظر داریم که از روش تهاتر نفتی انجام شود و 400 هزار مترمکعب هم از محل خرید تضمینی تامین میشود. در همین مدت کوتاه دو آب شیرینکن در آبادان و خرمشهر و یک آب شیرینکن دیگر به ظرفیت بیش از 15 هزار مترمکعب در چابهار اضافه میشود که در نهایت 20 هزار مترمکعب در حال کارسازی است.
حمیدرضا جانباز در پاین گفت: برای مدیریت تامین آب در سال 1401، سه رویکرد را باید توجه کنیم.موضوع سیاستهای مدیریت تامین، پروژههای احداث سد و طرحهای آبرسانی که بیش از 87 پروژه عملیاتی شده است اما این راهکار اساسی نیست و باید به مدیریت توزیع و مدیریت مصرف توجه کنیم. در بخش مدیریت توزیع با کاهش هدررفت، حدود 5 درصد تا پایان دولت هدفگذاری شده و در بخش مدیریت مصرف هم باید به بند «ی» تبصره هشت توجه کنیم.